Əli Nur (əsl adı Elnur Əliyev) — müəllim ailəsində doğulmuş, mərd və azad fikirli jurnalist, müstəqil araşdırmaçı. Onun həyatı təkcə şəxsi taleyin hekayəsi deyil; ölkədə hakimiyyət və məmur korrupsiyasına, repressiyaya və söz azadlığının boğulmasına qarşı davamlı müqavimətin canlı sənədidir.
Uşaqlıq və gənclik: hərbi xidmət və “dövlətə borc” illəri
Əli Nur sovet məntiqi ilə tərbiyə olunmuş bir ailədə böyüyüb. Böyük qardaşı 1991–1997-ci illərdə hərbi xidmətdə olub; Əli Nur isə 1994-cü ildə orduya gedib və 3 il 7 ay xidmət göstərib. Bu illər onun şəxsiyyətində dərin izlər buraxıb — vətənpərvərlik, qayğı və hökumətə qarşı şübhə.
Peşəkar zəmin: rüşvətə qarşı prinsip
Təhsilini bitirdikdən sonra Əli Nur mühəndislik və ticarət fəaliyyəti ilə məşğul olub. 2008-ci ildə SOCAR-da işləmək təklifi alıb, amma rüşvətə qarşı prinsipial mövqeyi onu tezliklə rəhbərliklə toqquşdurub. MTN nümayəndələrinin təzyiqləri, şifahi təhdidlər və səhv mövqedən imtina — bütün bunlar onu susmağa vadar etmədi. O, işdən çıxarıldı, amma etiraf etmədi: rüşvətə və korrupsiyaya göz yummayacaq.
Tacikistan: polis basqını
Tacikistanda açdığı biznes zamanı Əli Nur və həyat yoldaşı evlərinə polis basqını ilə üzləşdilər. Evdə sənədlər və əşyalar axtarıldı, yaxınları polis idarəsinə aparıldı. Əli Nur hesab edir ki, bu basqın sifarişli idi və onu hədəfə alanlar Tacikistandakı yüksək məmurlar və ya Azərbaycan hakimiyyətində çalışmış məmurlar ola bilərdi — kimliyi dəqiq bilinməsə də, məqsəd açıq idi: susdurmaq.
Moskva: sifarişli hücum — bıçaqlanma
Tacikistandakı basqından sonra Moskvada evlərinə basqın edildi. Əli Nur bıçaq yarası aldı, həyat yoldaşı amansızca döyüldü — uşaqların gözü önündə. Evdəki pullar və əşyalar əlindən alındı. Əli Nurun inamına görə bu hücum sifarişli idi, motivi isə həm biznes, həm də onun jurnalist fəaliyyəti ilə bağlı idi.
Azərbaycanda 2018: Məhsul stadionu və işgəncə
2018-ci ilin apreli — dönüm nöqtəsi. Məhsul stadionunda keçirilən mitinqdə iştirak etdikdən sonra Əli Nur polis tərəfindən saxlanıldı. Polis idarəsində ona elektrik şoku verildi, yumruq və təpiklərlə döyüldü, nəticədə sağ əlində iki barmaqda dərin zədə əmələ gəldi. Yaralar bir saat ərzində hospitalda tikildi. Sonra polis onu polis məntəqəsinə və müvəqqəti təcridxanaya apararaq 1 ay inzibati həbs cəzası kəsdi. Bu cəzanı Nərimanov Rayon Məhkəməsi, polisin qanuni əmrinə tabe olmamaq və ictimai asayişi pozmaq iddiası ilə verdi. Şikayətlərinə baxılmadı, ferması yandırıldı — açıq mesaj idi: sus və ya məhv ol.
Azərbaycanda 2019: Mehman Hüseynov aksiyası və qaçış
2019-cu ildə Mehman Hüseynovun azadlıq aksiyasında şəkil çəkdiyi üçün Əli Nur yenidən axtarışa verildi. Təqiblər nəticəsində o, qaçış yolu ilə Azərbaycandan Rusiyaya, oradan da Ukraynaya getmək məcburiyyətində qaldı.
Ukrayna və 2022-ci il: müharibə və humanitar fəaliyyət
Rusiyanın 2022-ci il fevral hücumu başlayanda Əli Nur humanitar yardım və yerli müdafiə dəstələrinə qatıldı. Mühasirədə qalan mülki şəxslərə qida və tibbi yardım çatdırdı. Jurnalist olmaqla yanaşı, vicdanlı vətəndaş kimi də fəaliyyət göstərdi.
Nəticə: susmaq olmaz
Əli Nurun həyatı göstərir: hakimiyyətin təzyiqləri, məmur korrupsiyası, fiziki zorakılıq və ildırım sürətli ədalətsizliklə dolu sistemlər insanların həyatını məhv edir. Onun hekayəsi eyni zamanda çağırışdır: susmaq xəyanətdir. Əgər demokratiyanın, insan hüquqlarının, söz azadlığının müdafiəsi önəmli deyilsə — həmin ölkələr gələcəyi ana bətdnində ölü doğulmuş uşaq kimi olacaq.
Əli Nur dedi: haqqı demək, ifşa etmək və mübarizə aparmaq — şəxsi cəsarət tələb edir. O, bu cəsarəti nümayiş etdirənlərdəndir və bu yolda çəkdiyi fiziki ağrı, itkilər və sürgün onun əzmini sındırmayıb.
Müəllif baş redaktor: Əli Rza Muxtar və Mübarizə dostları.